กระทุ่มแบนโฟโต้

ภาพจาก เพจกระทุ่มแบนในอดีต ถ่ายภาพโดย คุณคุณมงคล ตั้งธนัง เมื่อช่วงเริ่มต้นการตามหาภาพเก่าและข้อมูลเกี่ยวกับกระทุ่มแบนนั้น ผมมีโอกาสได้อ่านหนังสือจดหมายเหตุประพาสต้น (ร.ศ. ๑๒๓) พระนิพนธ์ในสมเด็จฯ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ ไปบางส่วนเพื่อค้นเรื่องราวว่ามีการบันทึกบางช่วงบางตอนเกี่ยวกับ "กระทุ่มแบน" ไว้บ้างหรือไม่ นายทรงอานุภาพ หรือ สมเด็จฯ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ อ่านไปเพียงฉบับที่ ๒ ก็ได้พบช่วงที่ทรงพระนิพนธ์ไว้เมื่อ ๑๖ เดือนกรกฎาคม ร.ศ. ๑๒๓ ขณะประทับแรมอยู่ที่วัดโชติการาม คลองดำเนินสะดวก โดยมีส่วนที่เกี่ยวกับ "กระทุ่มแบน" ดังนี้ "วันที่ ๑๕ เวลาเช้า ออกกระบวนล่องลงมาเข้าคลองบางกอกใหญ่และคลองภาษีเจริญ ฉันมากระบวนหน้าตามเคย ประจวบเวลาหัวน้ำลง เมื่อพ้นหนองแขมเจอเรือไฟที่ไปก่อนติดขวางคลองอยู่ลำหนึ่ง ฉันจึงปล่อยเรือไฟที่จูงเรือให้คอยตามเรือไฟลำหน้า ส่วนตัวฉันเองให้คนแจวเรือล่องเลยไปจอดคอยเรือไฟที่ น้ำลึกบ้านกระทุ่มแบน รอๆอยู่เท่าใดๆ ก็ไม่เห็นเรือไฟตามออกมา น้ำก็แห้งงวดลงไปทุกที พอแน่ใจว่าเรือไฟคงติดเสียกลางทางแล้ว ก็พอนึกขึ้นได้ว่าครัวมอเสบียงอาหารอย...